Budowa kranu piwnego: schemat, demontaż i czyszczenie

Redakcja 2026-01-14 08:02 | Udostępnij:

Pamiętasz, jak po udanym warzeniu twojego ulubionego stouta kran zaczyna kapać, psując idealny moment nalewania? Ten drobny element w zestawie piwowarskim kryje prostą, ale precyzyjną budowę, która decyduje o czystym przepływie. W tym artykule rozłożymy kran dwukolumnowy na części pierwsze: poznasz kluczowe elementy jak stożek regulacyjny i śruba czołowa, nauczysz się demontażu krok po kroku oraz regulacji po czyszczeniu, by uniknąć osadów i nieszczelności na dobre.

budowa kranu

Elementy kranu dwukolumnowego

Kran dwukolumnowy składa się z korpusu mosiężnego, który łączy dwie kolumny do równomiernego nalewania piwa. Najważniejszym elementem jest rączka, mocowana na sprężynie, umożliwiająca precyzyjne sterowanie przepływem. Pod nią kryje się stożek regulacyjny, pełniący rolę zaworu głównego, który blokuje lub otwiera drogę dla płynu.

Śruba czołowa, umieszczona z przodu kranu, reguluje ciśnienie i zapobiega wyciekom po zwolnieniu rączki. Tylna nakrętka zamyka całość, chroniąc uszczelki przed zabrudzeniami. Wnętrze zawiera dodatkowe uszczelki gumowe lub teflonowe, absorbujące osady z piwa i kamień wapienny.

Sprężyna pod rączką zapewnia automatyczne domknięcie stożka, co minimalizuje kapanie. Korpus ma gwinty do podłączenia wężyków, a stożek – gładką powierzchnię dla szczelności. Te elementy współpracują, by kran służył latami w domowym piwowarstwie.

Zobacz także: Budowa kranu do umywalki: elementy i działanie

Uszczelki wymagają regularnej kontroli, bo ich zużycie powoduje pierwsze problemy. Stożek, wykonany z mosiądzu lub stali nierdzewnej, jest sercem mechanizmu. Zrozumienie tych części ułatwia diagnozę usterek.

Schemat budowy kranu piwnego

Budowa kranu piwnego opiera się na liniowej kolejności elementów, od zewnętrznych po wewnętrzne. Zaczyna się od rączki na sprężynie, przechodzi przez stożek regulacyjny, aż do korpusu z uszczelkami. Schemat pokazuje, jak śruba czołowa blokuje przepływ po regulacji.

Kolejność elementów to: rączka → sprężyna → stożek → uszczelki → korpus → śruba czołowa i tylna nakrętka. Ten układ pozwala na łatwy demontaż bez rozkręcania całego zestawu. Stożek wciska się w gniazdo korpusu, tworząc szczelną barierę.

  • Rączka: sterowanie ręczne, aluminiowa lub plastikowa.
  • Sprężyna: stalowa, o średniej twardości dla szybkiego powrotu.
  • Stożek regulacyjny: stożkowaty zawór mosiężny.
  • Uszczelki: gumowe pierścienie O-ring.
  • Śruba czołowa: regulacyjna, z przodu.
  • Tylna nakrętka: zabezpieczająca.

Taki schemat zapewnia precyzję nalewania, kluczową przy gęstych piwach. Wizualizacja pomaga w orientacji podczas pierwszej rozbiórki. Elementy są modularne, co upraszcza wymiany.

Demontaż śruby czołowej kranu

Demontaż śruby czołowej kranu zaczyna się od poluzowania rączki, by uniknąć naprężenia sprężyny. Użyj płaskiego śrubokręta o szerokości 5 mm, wkładając go delikatnie w szczelinę. Kręć w lewo, kontrolując opór – śruba powinna wychodzić płynnie po 3-4 obrotach.

Po wykręceniu śruby odsłoni się wnętrze stożka, pełne osadów. Unikaj nadmiernej siły, bo gwint jest delikatny. Jeśli utknie, spryskaj środkiem odkamieniającym i poczekaj 10 minut.

Udało się wyjąć śrubę? Sprawdź jej stan – zarysowania wymagają wymiany. Ten krok daje dostęp do głównego zaworu bez demontażu kolumn. Czas operacji to ledwie 2 minuty przy wprawnej ręce.

Śruba reguluje docisk stożka, więc notuj liczbę obrotów przed demontażem. To ułatwi regulację później. Czyszczenie jej szczotką usuwa nalot natychmiast.

Wyjęcie stożka regulacyjnego

Po zdjęciu tylnej nakrętki kluczem nastawowym 17 mm, stożek regulacyjny wysuwa się ręką. Delikatnie pociągnij, obracając lekko, by oderwać od uszczelek. Udało się? Wyjmij sprężynę i rączkę osobno.

Stożek często przywiera przez osady piwne, więc namocz w ciepłej wodzie z sodą. Unikaj szczypiec – rysy zniszczą szczelność. Ten element waży ok. 50 g, jest lekki i precyzyjny.

Sprawdź powierzchnię stożka pod kątem wgnieceń. Udało się wyjąć bez siłowania? Oczyść uszczelki z korpusu bawełnianą szmatką. Proces trwa 5 minut.

Rączka blokuje dostęp, więc zdejmij ją najpierw. Stożek to klucz do nieszczelności – jego wyjęcie kończy demontaż. Przechowuj części w suchym miejscu.

Czyszczenie wnętrza kranu

Czyszczenie zaczyna się od płukania korpusu pod bieżącą wodą, usuwając luźne osady. Użyj miękkiej szczoteczki do zębów z detergentem piwowarskim. Skup się na gnieździe stożka, gdzie gromadzi się kamień.

Stożek i śrubę czołową zanurz w roztworze na 30 minut, potem szoruj. Udało się usunąć nalot? Dezynfekuj środkiem jak Star San, spłukując dokładnie. Unikaj metalowych narzędzi.

Uszczelki przetrzyj spirytusem, sprawdzając pęknięcia. Wnętrze kranu po czyszczeniu lśni, gotowe do montażu. Cały proces zajmuje 45 minut, w tym relaks z piwem.

Udało się z osadami? Profilaktyka to czyszczenie po każdym batchu. To przedłuża żywotność o lata. Korpus przetrze suchą szmatką na wyschnięcie.

Porównanie metod czyszczenia

Regulacja stożka w kranie

Regulacja stożka wymaga dokręcenia go na 3/4 obrotu po nałożeniu smaru spożywczego. Przetestuj przepływ wodą – kapanie oznacza luz, blokada to zacisk. Udało się zrównoważyć? Piwo poleje idealnie.

Dokręć śrubę czołową o te same obroty co przed demontażem. Rączka powinna wracać płynnie. Dostosuj minimalnie, obserwując ciśnienie.

Za luźny stożek kapie, za ciasny dusi piwo. Testuj z niskim ciśnieniem. Udało się? Kran działa jak nowy.

Smar silikonowy na stożku redukuje tarcie. Regulacja to sztuka – praktyka czyni mistrza. Efekt: zero strat piwa.

Montaż kranu po czyszczeniu

Montaż zaczyna się od śruby czołowej, wkręcanej najpierw do korpusu. Nałóż smar na stożek i uszczelki, wsuwając delikatnie. Dokręć tylną nakrętkę na 1/2 obrotu więcej niż luz.

Mocuj sprężynę i rączkę, sprawdzając ruch. Udało się złożyć bez oporu? Przetestuj pod ciśnieniem. Nieszczelność wymaga nowych uszczelek.

Kolejność: śruba → stożek → nakrętka → rączka. Udało się? Kran gotowy do batchu. Unikaj prze dokręcania – gwinty pękają.

Smar spożywczy zapobiega przywieraniu. Montaż trwa 10 minut. Profilaktyka: sprawdzaj co miesiąc.

Pytania i odpowiedzi: Budowa kranu

  • Jak wygląda budowa kranu dwukolumnowego do nalewania piwa?

    Kran dwukolumnowy składa się z rączki, sprężyny, stożka regulacyjnego (zaworu głównego), śruby czołowej, śruby tylnej nakrętki, uszczelek i korpusu. Śruba czołowa reguluje ciśnienie i przepływ, chowając się przy zwolnieniu rączki, co blokuje wyciek.

  • Jak zdemontować kran do czyszczenia?

    1. Odkręć tylną nakrętkę. 2. Wyjmij stożek regulacyjny. 3. Wykręć śrubę czołową od przodu. 4. Wypłucz wnętrze w ciepłej wodzie z detergentem piwowarskim. Pełny rozbiór umożliwia usunięcie osadów i kamienia piwnego bez demontażu całej kolumny.

  • Jak czyścić elementy kranu?

    Użyj miękkiej szczoteczki do usunięcia osadów ze stożka i uszczelek, unikając metalowych narzędzi. Dezynfekuj O2 lub Star San. W przypadku utkniętego stożka zastosuj WD-40 spożywcze. Czyść po każdym batchu piwa.

  • Jak złożyć i wyregulować kran po czyszczeniu?

    Nałóż smar spożywczy (np. silikonowy) na stożek i uszczelki. Złóż w kolejności: śruba czołowa, stożek, tylna nakrętka. Dokręć stożek na 3/4 obrotu i przetestuj przepływ – zbyt luźny powoduje kapanie, zbyt ciasny blokuje piwo. Wymieniaj uszczelki przy nieszczelności.